Habitat Lunares rozpoczyna działalność

Habitat Lunares to jedyny w Europie obiekt tego typu, gdzie symulowane będą warunki przyszłej bazy na Księżycu lub Marsie. Habitat zlokalizowany jest na byłym lotnisku wojskowym w Pile. 29 lipca 2017 nastąpi jego otwarcie. Na 2017 przewidziane są cztery misje, które zwykle będą trwać po dwa tygodnie. Analogowi astronauci zamkną się w habitacie i zostaną zupełnie odcięci od świata, a jedyne wyjścia “na zewnątrz” będą miały miejsce do hangaru lotniczego, gdzie symulowana będzie powierzchnia Księżyca lub Marsa.

Budowa habitatu

Habitat Lunares został zbudowany, aby przetestować zachowanie ludzi w warunkach izolacji, osamotnienia oraz życia i pracy na bardzo małej przestrzeni. Warunki panujące w habitacie mają być analogiczne do tych, jakie będziemy mogli spotkać w przyszłej bazie na Księżycu czy Marsie. Sześciu analogowych astronautów zamieszka w habitacie składającym się z modułów: sypialnego, kuchni, biura, laboratorium biologicznego, laboratorium analitycznego, magazynu ze sprzętem, siłowni oraz łazienki. Za projekt habitatu odpowiada Leszek Orzechowski, architekt specjalizujący się w kosmicznych projektach z firmy Space is More. Moduły ułożone są w półokręgu wokół siebie tak, aby przestrzeń między nimi również można było zagospodarować na miejsce do odpoczynku. Nad tą wolną przestrzenią zamontowana jest kopuła, która łączy wszystkie moduły ze sobą. Całość połączona jest symulowaną śluzą powietrzną z wnętrzem hangaru, w którym kiedyś zaparkowany był samolot myśliwsko-bombowy Su-22. Teraz wyspany jest tam piasek, porozrzucane są kamienie i skały, które symulują powierzchnię Księżyca lub Marsa. Analogowi astronauci będą musieli przebrać się w kombinezon kosmiczny, aby wyjść “na powierzchnię” symulowanego ciała niebieskiego.

Dlaczego zbudowano habitat?

Pomysłodawczynią habitatu Lunares jest dr Agata Kołodziejczyk, naukowiec pracujący dla Europejskiej Agencji Kosmicznej. “Stworzyliśmy habitat księżycowo-marsjański właśnie w Polsce – mówi Agata Kołodziejczyk – ponieważ brakuje w naszym kraju specjalistycznego laboratorium do symulacji misji kosmicznych, nie mówiąc już o braku narodowego programu astronautycznego. Tworząc taką symulowaną bazę kosmiczną możemy zrobić pierwszy mały krok ku następnemu Polakowi w kosmosie.”

Habitat Lunares to unikalne na skalę światową laboratoriów naukowe, które będzie prowadzić badania nad percepcją czasu. Analogowi astronauci zostaną odcięci od świata zewnętrznego, nie będą wiedzieli jaka jest pora dnia na zewnątrz. Badacze będą zdalnie kontrolowali oświetlenie habitatu, tak aby wywołać iluzję upływu czasu. Ma to na celu zbadanie problemu synchronizowania zegara biologicznego w kosmosie. Bez rozwikłania tej zagadki nie będziemy w stanie żyć w kosmosie. Badania z wykorzystaniem iluzji czasu są unikalne na skalę światową.

Staraniem dr Aleksandra Waśniowskiego habitat Lunares nawiązał współpracę z Uniwersytetem Medycznym w Poznaniu, dzięki czemu Polska wzbogaciła się również o pierwszą Pracownię Medycyny Ekstremalnej.

Habitat to wysiłek wielu osób

Habitat Lunares został stworzony przez spółkę Space Garden w całości z polskich środków prywatnych, przy współpracy z wieloma instytucjami i osobami prywatnymi. Wyjątkowo ważna jest współpraca z Europejską Agencją Kosmiczną i jej wyspecjalizowanymi oddziałami. European Space Research and Technology Center (ESTEC) zbudowało łazika – zdalnie sterowanego robota o pięknej polskiej nazwie Chrząszcz oraz maszynę symulującą mikrograwitację w laboratorium biologicznym. International Lunar Exploration Working Group (ILEWG) podarowało aparaturę naukową taką jak teleskop, spektrometr oraz model lądownika księżycowego. Advanced Concept Team (ACT) zapewniło kontrolę nad wyposażeniem habitatu w pełni zautomatyzowany system oświetlenia oraz symulacje iluzji czasu.

Misje w habitacie w 2017 roku

W 2017 planowane są cztery misje. Pierwsza z nich startuje 31 lipca, od razu po otwarciu habitatu. Polish Mars Analogue Simulation 2017 (PMAS 17) to misja dwutygodniowa, organizowana przez Space Generation Advisory Council. Przy misji pracują ludzie ze wszystkich zamieszkałych kontynentów oraz 30 krajów. Analogowi astronauci pochodzą zaś z krajów takich jak: Puerto Rico (USA), Izrael, Hiszpania, Francja, Indie i Nigeria.

Następna będzie Lunar Expedition 1 organizowana przez zespół habitatu Lunares. Będzie to również misja dwutygodniowa, z wyłącznie polską załogą, symulująca działanie bazy na Księżycu.

We wrześniu habitat Lunares będzie gościł trzydniową misję Moon for Youth for Kids, w której dzieci nauczą się jak działa i operuje kosmiczna baza. Dzieci na zmianę będą wcielać się w astronautów lub pracowników kontroli misji.

W październiku wystartuje kolejna misja dwutygodniowa ICAres-1 (Innovative Concepts Ares) we współpracy z Fundacją “Dla Zdrowia”. Będzie to wyjątkowa na skalę światową misja, która ma za zadanie przeprowadzenie analogowej misji załogowej na Marsa z udziałem niepełnosprawnego astronauty jako członka załogi.

Historia projektu

Pierwsza testowa misja habitatu, tak zwana Ekspedycja Zero, odbyła się jeszcze w 2016 roku w Rzepienniku Biskupim pod Tarnowem w Małopolsce. Miała ona na celu zbadanie funkcjonalności habitatu i sposobów na jego udoskonalenie. Habitat od początku pomyślany był jako mobilny i modularny, dlatego w 2017 postanowiono przenieść go do Piły, gdzie wykorzystanie hangaru lotniczego umożliwia uniezależnienie się od kapryśnej polskiej pogody oraz lepszą izolację analogowych astronautów od świata zewnętrznego. Początkowa nazwa M.A.R.S. (Modular Analog Research Station) została zmieniona na Lunares (Luna – Księżyc i Ares, grecki synonim Marsa), aby podkreślić unikalność i wyjątkowość tego habitatu, który może symulować różne ciała niebieskie i lepiej wpisuje się w wizję Europejskiej Agencji Kosmicznej.